September komt onze NIEUWSTE publicatie uit!

Afb: Escher

De grote besmetting:

de macro-economie van de krediet- en schuldencrisis

Prof.dr. Frank A.G. den Butter

De kredietcrisis die in de zomer van 2007 in Amerika begon, heeft wereldwijd zowel financieel als economisch een schokgolf veroorzaakt. In 2008 bracht SMO daarover al een boek uit: ‘De kredietcrisis. De implosie op de financiële markten van binnenuit bekeken’. De auteur, Jacques Kragt, heeft in zijn publicatie destijds laten zien hoe de financiële markten functioneren en welke haperingen in het financiële systeem mede oorzaak zijn geweest van deze crisis.

Door stimulerende maatregelen van overheden en nationalisering van een groot aantal banken is de kredietcrisis voorlopig bezworen. De economische groei trok wereldwijd weer aan en de gedachte was dat men de zaken weer aardig op orde had. Maar toen stak de Eurocrisis de kop op.

Wat beide crisissen gemeen hebben, is dat ze niet langer beperkt zijn tot één staat maar doorwerken in de economieën van vele landen. Door de globalisering zijn de financiële markten en economieën zo sterk verweven geraakt dat een golfrimpel in een land kan leiden tot een tsunami in een continent.

Toezicht en controle is vaak nog nationaal en niet internationaal georganiseerd. Met andere woorden: zij zijn niet toereikend om financiële mondiale stormen het hoofd te kunnen bieden.

Er is geen mondiale toezichtraad. Op Europees niveau is weliswaar al veel gerealiseerd, maar er is nog geen Europees bestuur dat het mandaat bezit om voor heel Europa het economische en sociale beleid te bepalen.

Daarbij komt dat dergelijke economische onevenwichtigheden niet puur rationeel kunnen worden opgelost. In het economisch systeem zitten vele psychologische en politieke factoren, die minstens zo belangrijk zijn als de rationeel-economische variabelen. Politici die rekening moeten houden met hun nationale achterban, vertragen de besluitvorming. Markten worden daardoor onzeker en de kosten voor de oplossing nemen toe. Het geruzie en getalm over de te verlenen financiële steun voor Griekenland is daar een goed voorbeeld van.

Nieuwe financiële producten worden steeds gecompliceerder. De experts hebben alleen begrip van en grip op een klein stukje van het financiële gebouw; zij ontwikkelen een financieel product voor een deelmarkt maar zijn zich niet bewust van de doorwerking van een dergelijk product op andere markten en producten. Zodoende kunnen bijvoorbeeld hedge funds valuta’s/obligatiemarkten onder druk zetten. Langzamerhand zijn we in een toren van Babel terecht gekomen.

Daarnaast hebben bestuurders van banken en institutionele instellingen niet altijd de noodzakelijke kennis om de producten en hun doorwerking in detail te begrijpen.

De crisis is niet voorbij. De wijze van oplossen is in feite belangrijker dan de oplossing.

In dit boek geeft prof.dr. Frank den Butter een helder inzicht in de oorzaak van zowel de kredietcrisis als de huidige Europese schuldencrisis. Vanuit een macro-economisch perspectief laat hij zien hoe de onderlinge verwevenheid van financiële instellingen ertoe leidt dat banken en– in het geval van de Europese crisis – landen elkaar kunnen ‘besmetten’ en vervolgens omvallen.  Daarmee biedt hij zicht op waar het op de financiële markten fout heeft kunnen gaan. Ook doet hij enkele aanbevelingen om nieuwe ‘grote besmettingen’ te voorkomen of beperken.

De Eurocrisis is bij het ter perse gaan van dit boek nog niet opgelost. Via de website van SMO zullen we u verder op de hoogte houden van de laatste economische inzichten.

Binnenkort te bestellen op onze website..