Persbericht: Nanotechnologie: de wonderolie van de toekomst?

Den Haag, 26 mei 2011

Nanotechnologie, de technologie van de kleine deeltjes, biedt grote economische kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Het heeft er alle schijn van dat nanotechnologie een soort wonderolie voor de toekomst is; vergelijkbaar met de informatietechnologie in de jaren zestig. De komende jaren zullen steeds meer toepassingen van nanotechnologie op de markt komen. Die toepassingen roepen ook allerlei ethische en politieke vragen op over een verantwoorde implementatie en de maatschappelijke inbedding van de technologie. Door nu al rekening te houden met de mogelijke risico’s van nanotechnologie kan Nederland zijn kansen op dit terrein optimaal benutten.

In de SMO-publicatie ‘Nanotechnologie, geen kleinigheid’ beschrijft een aantal vooraanstaande wetenschappers de stand van zaken op het gebied van nanotechnologie. Ook komen eventuele risico’s en de impact op de samenleving van deze technologie aan de orde.

Steeds meer producten met ‘nano inside’

Nanotechnologie heeft zich de afgelopen jaren stormachtig ontwikkeld. Er komen steeds meer producten op de markt met ‘nano inside’; producten op uiteenlopende toepassingsgebieden. Bijvoorbeeld sokken met heel kleine zilverdeeltjes die zweetluchtjes voorkomen, waterbestendige kleding maar ook kleinere en intelligentere pacemakers, en steeds kleinere chips die de voortgaande miniaturisering van onze elektronica mogelijk maken.

Alhoewel veel nanotechnologische doorbraken het laboratorium nog niet zijn ontgroeid, verwacht men de komende jaren een explosieve toename van het aantal toepassingen van deze technologie. Denk aan nieuwe manieren om geneesmiddelen heel gericht toe te dienen, of chips die een ‘laboratorium’ bevatten waarmee artsen snel en betrouwbaar bloedonderzoek kunnen doen aan het bed van de patiënt. Ook kan de technologie tot belangrijke ontwikkelingen leiden op het gebied van de voedselveiligheid en de productie van drinkwater – vooral in ontwikkelingslanden.

Ethische en politieke vragen vergen nu al aandacht

Zoals bij elke nieuwe technologie roept ook de nanotechnologie allerlei ethische en politieke vragen op waar we als samenleving bij stil moeten staan. Vragen over de mogelijke risico’s van de technologie voor mens en milieu. Want zilverdeeltjes verminderen weliswaar de zweetgeur van sokken, maar wat zij de gevolgen voor plant en dier als die zilverdeeltjes vrijkomen in het milieu?

Daarnaast roept de nanotechnologie ook vragen op over bijvoorbeeld privacy. Nanotechnologie maakt het niet alleen mogelijk meer gegevens over ons gedrag te verzamelen, maar ook deze gegevens snel met elkaar in verband te brengen en te circuleren. En is het wel verantwoord om het aan een apparaatje over te laten diagnoses te stellen over bijvoorbeeld een afwijkend suikergehalte in het bloed van een diabetespatiënt en op basis hiervan een hoeveelheid insuline toe te dienen? Of kan alleen een arts hiervoor verantwoordelijk zijn?

Een verantwoorde implementatie en de maatschappelijke inbedding van nanotechnologie zijn onderwerpen die op dit moment aandacht behoeven. In dat kader is het van belang op korte termijn zogenaamde ‘goede praktijken’ te ontwikkelen om mogelijke blootstelling aan nanomaterialen te beperken. De risico’s van nanomaterialen en nanotechnologie lijken het meest efficiënt te kunnen worden beperkt wanneer de betrokken stakeholders – bedrijven, wetenschap, overheid – hun beschikbare kennis en informatie delen. Juist dan kan een verantwoorde implementatie van nanotechnologie in de samenleving worden versneld.

Prof.dr.ir. David Reinhoudt, Prof.dr.ing. Dave Blank, Prof.dr. Bert Koopmans, Prof.dr.ir. Harro van Lente, Prof.dr. Arie Rip, Prof.dr. George Robillard, Nanotechnologie, geen kleinigheid, Den Haag: Stichting Maatschappij en Onderneming, 2010-3/4.

ISBN 978-90-6962-231-6

Bestelnummer: 0355

Prijs: €17,50